کمیاب‌ترین و رایج‌ترین تیپ MBTI: این درصدها از کجا آمده‌اند

کمیاب‌ترین تیپ MBTI، INFJ است با ۱٫۵ درصد. رایج‌ترین، ISFJ است با ۱۳٫۸ درصد. این دو رقم را در چند هزار سایت پیدا می‌کنید و تقریباً همیشه بی یک کلمه دربارهٔ اینکه از کجا آمده‌اند.

اولی از ۴۵ نفر آمده و دومی از ۴۱۴ نفر، در یک نمونهٔ آمریکایی که سال ۱۹۹۸ منتشر شد. این دلیل نمی‌شود که عددها را دور بریزیم. دلیل می‌شود که بدانیم چقدر بار می‌کشند.

این درصدها از کجا آمده‌اند

منبع، ویراست سوم راهنمای MBTI است که ایزابل بریگز مایرز، مری مک‌کالی، نائومی کوئنک و آلن همر در سال ۱۹۹۸ منتشر کردند. ناشر برای آن ویراست پرسش‌نامه را به نمونه‌ای ملی از ۳۰۰۹ بزرگسال در ایالات متحده داد؛ نمونه‌ای که طوری انتخاب شده بود که به جمعیت بزرگسال کشور شبیه باشد، نه به آدمی که در کارگاه شخصیت‌شناسی ثبت‌نام می‌کند.

همین نکتهٔ آخر است که آن را به رقمی بدل کرده که همه نقل می‌کنند. تقریباً هر شمارش دیگری از تیپ‌ها شمارش داوطلب‌هاست. این یکی را ساخته بودند تا شمارش عموم مردم باشد و هنوز هم مبنایی است که پژوهش‌های بعدی را با آن می‌سنجند.

خودِ راهنما به دستم نرسیده است. رقم‌های زیر همان‌هایی است که بردلی ارفورد و همکارانش در مروری بر این ابزار در سال ۲۰۲۵ در «نشریهٔ مشاوره و رشد» آورده‌اند؛ مروری که نمونهٔ ملی را دوباره چاپ کرده تا مطالعات بعدی را با آن مقایسه کند.

هر شانزده تیپ، از رایج‌ترین تا کمیاب‌ترین

• ISFJ: ۱۳٫۸ درصد
• ESFJ: ۱۲٫۳ درصد
• ISTJ: ۱۱٫۶ درصد
• ISFP: ۸٫۸ درصد
• ESTJ: ۸٫۷ درصد
• ESFP: ۸٫۵ درصد
• ENFP: ۸٫۱ درصد
• ISTP: ۵٫۴ درصد
• INFP: ۴٫۴ درصد
• ESTP: ۴٫۳ درصد
• INTP: ۳٫۳ درصد
• ENTP: ۳٫۲ درصد
• ENFJ: ۲٫۵ درصد
• INTJ: ۲٫۱ درصد
• ENTJ: ۱٫۸ درصد
• INFJ: ۱٫۵ درصد

سه تیپ بالای جدول، ISFJ، ESFJ و ISTJ، روی هم ۱۱۳۱ نفر از ۳۰۰۹ نفر را دارند: بیش از یک‌سوم نمونه در سه خانه از شانزده خانه.

بیشترِ کار را یک حرف می‌کند

فهرست را از بالا تا پایین نگاه کنید؛ الگو خودش را نشان می‌دهد. از هفت تیپ رایج‌ترین، شش تا در جای دوم S دارند. از هفت تیپ کمیاب‌ترین، شش تا N.

شمارها را که جمع بزنید، ۲۲۰۲ نفر از نمونه سمت حسی درآمدند و ۸۰۷ نفر سمت شهودی؛ حدود ۷۳ درصد در برابر ۲۷. همین یک شکاف بیشترِ جدول را توضیح می‌دهد: تیپ شهودی کارش را با حدود یک‌چهارم جمعیت شروع می‌کند، آن هم پیش از اینکه سه حرف دیگر این سهم را ریزتر کنند.

سه جفت دیگر اصلاً این‌قدر یک‌طرفه نیستند. درون‌گراها و برون‌گراها تقریباً مساوی بودند، ۱۵۲۷ در برابر ۱۴۸۲؛ و این برای کسانی که خیال می‌کنند درون‌گراها اقلیتی کوچک‌اند غافلگیرکننده است. احساسی با حدود ۶۰ به ۴۰ از منطقی جلو بود. قضاوت‌گر با حدود ۵۴ به ۴۶ از ادراکی.

چهار تیپ کمیاب‌ترین همان چهار تایی‌اند که N و J را با هم دارند: INFJ، ENTJ، INTJ و ENFJ. روی هم ۲۳۷ نفر بودند، کمی کمتر از ۸ درصد. مطلب توضیح حسی و شهودی می‌گوید آن حرف دوم چه چیزی را می‌سنجد، و بد نیست این را بدانید پیش از آنکه از بودن در گروه کوچک‌تر معنایی دربیاورید.

جواب با جنسیت عوض می‌شود

نمونه ۱۴۷۸ مرد و ۱۵۳۱ زن داشت و این دو نیمه تیپ‌ها را به یک ترتیب نمی‌چینند.

میان مردان کمیاب‌ترین تیپ INFJ بود با ۱٫۳ درصد و بعد از آن ENFJ با ۱٫۶. رایج‌ترین ISTJ بود، با ۱۶٫۴ درصد.

میان زنان INFJ اصلاً کمیاب‌ترین نبود. INTJ و ENTJ در این جایگاه مساوی شدند، هر کدام با ۰٫۹ درصد: ۱۳ زن و ۱۴ زن. رایج‌ترین‌ها ISFJ با ۱۹٫۴ درصد و ESFJ با ۱۶٫۹ بودند، طوری که بیش از یک‌سوم زنان نمونه یکی از همین دو تیپ را داشتند.

این کارِ حرف سوم است. شمارها را که جمع بزنید، حدود سه‌چهارم زنان سمت احساسی درآمدند و کمی کمتر از نیمی از مردان. چرا T و F تقابل منطق و هیجان نیست توضیح می‌دهد که چرا همین حرف، بیش از بقیه، با این گره خورده که آدم‌ها از کودکی یاد گرفته‌اند خودشان را چطور توصیف کنند. پس «کمیاب‌ترین تیپ کدام است» دست‌کم سه جواب درست دارد، بسته به اینکه چه کسی می‌پرسد.

۴۵ نفر چقدر بار می‌کشند

رتبه‌بندیِ تهِ جدول روی شمارهایی بسیار کوچک بنا شده است. INFJ یعنی ۴۵ نفر. ENTJ یعنی ۵۴ نفر. کل فاصلهٔ کمیاب‌ترین تیپ با دومین تیپ کمیاب، نُه نفر است در سالنی سه‌هزارنفری.

همین پیمایش را با نمونه‌ای تازه و هم‌اندازه تکرار کنید؛ این دو خیلی راحت جایشان عوض می‌شود. آنچه داده‌ها تأیید می‌کنند حرف کلی است: تیپ‌های شهودیِ قضاوت‌گر هر کدام چند درصد جمعیت‌اند و تیپ‌های حسیِ قضاوت‌گر هر کدام بالای ده درصد. آنچه تأیید نمی‌کنند ترتیب قاطع میان چهار تیپ آخر است، یا رقم بعد از ممیز.

دو محدودیت دیگر را هم باید بی‌پرده گفت. نمونه آمریکایی است، پس مستقیماً دربارهٔ هیچ کشور دیگری چیزی نمی‌گوید. سال ۱۹۹۸ هم منتشر شده، یعنی یک نسل از عمرش گذشته است.

چرا در اینترنت همه INFJ هستند

اگر از هر شصت‌وهفت نفر یکی INFJ باشد، انجمن‌های تیپ شخصیتی باید تقریباً از آن‌ها خالی باشد. نیست، و دلیلش هم دروغ‌گفتن مردم نیست.

کسانی که خودشان سراغ پرسش‌نامهٔ شخصیت می‌روند نمایندهٔ کل جامعه نیستند. مرور ارفورد این را در خودِ متون پژوهشی نشان می‌دهد. شرکت‌کنندگانِ بیست‌وپنج سال مطالعهٔ منتشرشده با این ابزار را که یک‌جا جمع کرد، INFJ را ۳٫۳ درصد یافت، بیش از دو برابر رقم ملی، و ENTJ را ۶٫۲ درصد در برابر ۱٫۸. ISFJ، رایج‌ترین تیپ جمعیت عمومی، به ۵٫۸ درصد افت کرد. از همهٔ مقایسه‌هایی که این مرور میان نمونه‌های تجمیع‌شده‌اش و نمونهٔ ملی انجام داد، حدود دوسوم تفاوت معنادار نشان داد.

تازه این دربارهٔ کسانی است که برای مطالعه جذب شده‌اند. سایتی که هرکس می‌تواند واردش شود از این هم گزینشی‌تر است و بیشتر کسانی را جذب می‌کند که این موضوع آن‌قدر برایشان جالب است که یک شب را پایش بگذارند.

دلیل دومی هم هست و مکانیکی است. هر حرف را بر این اساس می‌دهند که نمره کدام طرف نقطهٔ وسط می‌افتد، و پرسش‌نامهٔ دیگری با سؤال‌های دیگر آن نقطهٔ وسط را کمی آن‌طرف‌تر می‌گذارد. خط را روی یک مقیاس اندکی جابه‌جا کنید؛ هرکس نزدیکش نشسته بود حرفش عوض می‌شود. شرح این ماجرا در چرا نتیجه‌تان از یک تست به تست دیگر عوض می‌شود آمده است. پس درصدهای راهنما پرسش‌نامهٔ همان راهنما را توصیف می‌کنند. به تست رایگان قابل‌تعمیم نیستند، از جمله به تستی که در همین سایت هست.

تیپ کمیاب چه معنایی ندارد

معنایش بااستعداد، عمیق یا درک‌نشده نیست. معنایش این است که در چهار مقیاس، دست‌کم در یکی دو تا، سمت خلوت‌تر افتاده‌اید. کمیاب‌بودن واقعیتی دربارهٔ یک جمع است. دربارهٔ خودِ آدم چیزی نمی‌گوید.

یک پیامد عملی اما دارد. اگر تیپتان کمیاب باشد، بیشتر آدم‌های دوروبرتان دست‌کم در یکی از آن چهار انتخاب جور دیگری عمل می‌کنند؛ خوب است بدانید کدام‌یک، پیش از آنکه خیال کنید دارند لج می‌کنند.

MBTI نشان تجاری شرکت مایرز-بریگز است که هیچ ارتباطی با این سایت ندارد. سایت را تنها می‌گردانم و روان‌شناس نیستم، و هیچ‌کدام از این‌ها سنجش بالینی یا تشخیصی نیست. صفحه‌های شانزده تیپ هر تیپ را بدون رتبه‌بندی توصیف می‌کند و تست چهار حرف به شما می‌دهد، چه از حرف‌های مُد روز باشد چه نباشد.