ESTPPersoonlijkheidstype: De Doorpakker

Het bericht van de sporthal kwam vrijdagavond om 18.02 uur binnen: een gesprongen leiding, alle banen dicht, de reserveringen werden terugbetaald. Stijn stuurde het vanuit de tram door naar de groepsapp. Wout stuurde een huilend gezichtje. Lina schreef: ‘Nou, dat was de avond dan.’ Maarten begon aan een zin over misschien verzetten naar ergens volgende maand.

Volgende maand. Stijn zat al met twee duimen te typen. ‘De avond is NIET voorbij. Optie één: het buitenveld achter de school, de lampen branden tot tien uur, ik heb een bal. Optie twee: de bowlingbaan aan de Kanaalweg, ik bel ze nu. Optie drie: bij mij thuis, ik kook, we gaan kaarten en Wout verliest.’ Hij drukte op verzenden en belde de bowlingbaan voordat iemand kon reageren, want bellen ging sneller dan typen. Om acht uur twee banen vrij.

Terug in de groep: zes berichten. Maarten schreef dat hij het niet zeker wist, het was een lange week geweest, misschien bleef hij gewoon thuis. Stijn las dat en zag een man die een zetje nodig had, dus gaf hij er een. ‘Maarten, je zegt al vier vrijdagen achter elkaar “lange week”. Schoenen aan.’ Niets van Maarten.

De tram schommelde twee haltes verder. Het viel Stijn op dat er niets kwam. Hij was goed in ruimtes, in het opvangen van die halve seconde waarin het gezicht van een klant dichtging, en een groepsapp was een ruimte waar het licht uit was, maar toch. Vier vrijdagen achter elkaar, dat kon iets zijn wat iemand zelf ook bijhield. Hij overwoog een excuus in de groep, en dat voelde als het groter maken. Hij belde.

‘Ik deed net idioot daarbinnen,’ zei hij toen Maarten opnam. ‘Gaat het?’ Een stilte. ‘Moe. Het loopt slecht op mijn werk.’ ‘Oké. Dan is dit de afspraak. Ik haal je op, je bowlt één potje, en als het niks is rij ik je eigenhandig naar huis.’ Maarten maakte een geluid dat bijna een lach was. ‘Eén potje.’ ‘De banen staan om acht uur voor ons klaar,’ zei Stijn, en hij stapte een halte eerder uit om de auto te halen.

‘Zeg me dat je het formulier op zijn minst hebt geopend,’ zei Selma door de telefoon, en Stijn, die om kwart voor negen met zijn kicksen in zijn hand van een voetbalveld af liep, zei dat openen het volgende punt op zijn lijstje was. De inschrijving voor een kraam op de zomernachtmarkt sloot om middernacht. In de drie weken dat hij ervan wist had hij het platbrood met lamsvlees geperfectioneerd, bij een leverancier een betere prijs voor houtskool losgepraat en een tweedehands grill gevonden. Het formulier had het minst echte onderdeel van de onderneming geleken.

Om 21.20 uur ging hij zitten en las hij het goed door. Menu. Foto’s. Een hygiëneplan. Bewijs van verzekering. Een tekst van tweehonderd woorden over ‘wat uw kraam aan de markt toevoegt’. Zijn hartslag ging omhoog, op de prettige manier die hij kende van een lopende klok. Hij verdeelde het werk met zijn nicht: zij zocht de brief van de verzekering, hij deed de rest.

De tekst schreef hij in negen minuten, zoals hij het over een toonbank heen zou zeggen. Bij het hygiëneplan liep hij vast, starend naar een leeg vak, en toen deed hij wat hij altijd deed als een bladzijde niets wilde zeggen. Hij zocht het nummer van de organisatie op en belde het. Om tien voor tien ’s avonds. Een vermoeide vrouw die Corrie heette nam op, lachte en vertelde hem waar de controleurs werkelijk naar keken: de temperatuur van de koeling, handen wassen, een aparte plank voor rauw vlees. Hij typte terwijl zij praatte.

Foto’s om 22.40 uur, gemaakt op het aanrecht onder een bureaulamp. De verzekeringsbrief van Selma kwam om 23.15 uur. Er was ook nog een bijlage van elf pagina’s met terreinregels, en daar scrolde hij op volle snelheid doorheen. Hij ving de woorden ‘brandblusser’ en ‘openingstijden’ op, vinkte het vakje aan dat hij alles had gelezen en drukte om 23.38 uur op verzenden.

Hij stuurde Selma een screenshot. Ze antwoordde: ‘Heb je dat stuk over aggregaten gezien? Pagina negen. Alleen stroom van het terrein, geen aggregaten op brandstof.’ Stijn keek naar de overkant van de kamer, naar het aggregaat dat hij dinsdag had gekocht. ‘Zondag ben ik het kwijt,’ typte hij. ‘Waarschijnlijk met winst.’

Op het naamplaatje stond onder zijn naam IN OPLEIDING, in letters die groter waren dan de naam. Stijn speldde het toch op. De man die hem in de keukenshowroom inwerkte, een zorgvuldig type dat Herman heette, had een plan voor de week op één vel geprint: maandag en dinsdag meelopen en kijken. Woensdag de catalogus. Vrijdag, misschien, een klant onder begeleiding.

Om tien uur had Stijn genoeg gekeken. Hij had gezien hoe Herman een stel op volgorde langs elf kastafwerkingen leidde, en hij had gezien hoe de ogen van de vrouw telkens als Herman een bladzijde omsloeg naar de donkergroene opstelling bij het raam gingen. Herman was bij afwerking nummer zeven. Stijn stond met zijn handen op zijn rug en voelde zijn eigen voeten in beweging willen komen.

Om 11.20 uur nam Herman in het kantoor een telefoontje aan, en er kwam een man in een jack vol verfspatten binnen die op zijn horloge keek. Stijn dacht ruwweg één ademtocht lang aan het vel papier. Toen liep hij naar hem toe. ‘U ziet eruit alsof u al weet wat u wilt en iemand nodig hebt die niet in de weg loopt.’

De man lachte. Hij was een aannemer die voor een klant een keuken plaatste, en hij wilde weten welk werkblad huurders kon overleven. Stijn kende de catalogus niet. Dat zei hij dus gewoon, en hij deed wat hij wel kon: met zijn knokkels op drie oppervlakken kloppen en een sleutel over een reststuk halen om te laten zien welk blad kraste. In vijfentwintig minuten hadden ze een indeling geschetst en stond het telefoonnummer van de aannemer op het bestelblok.

Herman kwam naar buiten toen de deur dichtviel. Hij las het blok een lang ogenblik. ‘Dit is een goede bestelling,’ zei hij. ‘Je hebt levering binnen twee weken beloofd. Voor dat werkblad staat zes. Pagina vier van de voorwaarden.’ Stijn vertrok zijn gezicht. ‘Ik bel hem nu.’ ‘Jij belt hem nu,’ beaamde Herman, ‘en morgen lees je pagina vier.’ Hij gaf het blok terug, en Stijn meende het begin van een glimlach te zien.

De ruzie had, wat Stijn betrof, vier minuten geduurd en was voorbij. Lars had in het visrestaurant aan de haven zijn plan voor een bordspellencafé uit de doeken gedaan, terwijl ze op het eten wachtten. Stijn had gevraagd wat de huur was, de som gemaakt op een servetje en, waar Noa en de broer van Lars bij zaten, gezegd: ‘Met die huur heb je zestig betalende klanten per dag nodig om alleen al quitte te spelen. Het is een hobby met een huurcontract. Niet tekenen.’ Toen kwam de vis, en Stijn ging over op de vraag hoe het met Noa’s nieuwe appartement was.

Pas bij de dessertkaart drong het tot hem door dat Lars al twintig minuten geen woord had gezegd. Hij vouwde het servetje, dat met de getallen erop, tot steeds kleinere vierkantjes. ‘Zit je daar nog steeds mee?’ zei Stijn. Voor hem was een meningsverschil een sprint; je liep hem voluit en daarna gaf je elkaar een hand. ‘Kom op. Ik zeg het je liever nu dan dat ik toekijk hoe je je spaargeld kwijtraakt.’

‘Het is twee jaar voorbereiding,’ zei Lars zacht. ‘Jij had er vier minuten en een servetje voor nodig. Waar mijn broer bij zat.’

Stijn deed zijn mond open met het antwoord al klaar, dat het de cijfers niets kon schelen hoelang iemand had voorbereid, en voor één keer keek hij voordat hij iets zei. De oren van Lars waren rood. Zijn broer bestudeerde het zoutvaatje. Stijn wist vrij zeker dat hij gelijk had gehad. Hij had ook zojuist een vriend aan zijn eigen tafel kleiner zien worden.

‘Oké,’ zei hij. ‘Het waar en het hoe waren slecht. Dat ligt aan mij.’ Hij liet het een tel zo staan, wat hem niet vanzelf afging. ‘Ik denk nog steeds dat die huur een probleem is. Maar ik heb één servetje gezien. Laat me zaterdag het echte plan zien, de hele map, en ik hou mijn mond tot de laatste pagina. Als ik ernaast zit, zeg ik dat waar je broer bij is.’ Lars vouwde het servetje half open. ‘De laatste pagina is pagina veertig.’ ‘Dan neem ik koffie mee,’ zei Stijn.

De prijsmelding trilde terwijl Stijn in de rij stond voor een broodje. Vier stoelen naar het eiland, de eerste week van september, voor iets meer dan de helft van wat ze gisteren hadden gekost. Er werd in de groep al een maand over de reis gepraat zonder dat iemand iets deed. Casper wilde data vergelijken. Mila wilde het met haar leidinggevende overleggen. Teun had een peiling gemaakt die niemand had afgemaakt.

Stijn stapte uit de rij. Zo’n prijs bleef een uur staan, misschien korter. Hij plaatste: ‘Prijzen net gezakt, ik boek 2 tot 9 sept, roep binnen tien minuten als je niet kunt’, en gaf ze er, op zijn eigen horloge, zes. Mila stuurde een duimpje. Casper stuurde: ‘wacht wacht wacht’. Stijn woog het snel af: de tickets waren zo goedkoop dat hij er wel een voor zijn rekening kon nemen als iemand afhaakte, en een reis die bestond was beter dan een volmaakte reis die niet bestond. Hij vulde uit zijn hoofd vier namen in en betaalde.

‘Geregeld. Graag gedaan. Betaal me maar wanneer het uitkomt,’ schreef hij, en hij ging terug voor zijn broodje met het gevoel dat de dag eindelijk was begonnen.

Casper was degene die de bevestiging las. ‘Twee dingen. Je hebt ons op het vliegveld in het noorden geboekt. Dat is anderhalf uur met de bus naar het stadje. En het tarief is alleen handbagage, één kleine tas, voor een week.’ Stijn haalde de boeking erbij, en daar stond het, in grijze letters onder de prijs, precies waar hij niet had gekeken. Hij lachte, want het was dat of doen alsof. ‘Goed, terecht. Dat los ik op.’

Hij vond dit deel leuker dan hij tegenover Casper zou hebben toegegeven. Binnen een uur had hij op het noordelijke vliegveld een huurbusje gevonden voor minder dan vier buskaartjes, met een kustweg die van die anderhalf uur iets maakte wat ze hoe dan ook hadden willen doen. De bagage loste hij op door bij zijn eigen ticket één ruimbagagekoffer bij te boeken die ze met z’n vieren konden delen. In de groep zette hij erbij: ‘Vanaf nu leest Casper alle contracten. Unaniem besloten, ik heb geteld.’

Zaterdag om tien over half tien was Stijn twee uur wakker, had hij zes kilometer hardgelopen, gegeten en de pan afgewassen. De agenda op zijn telefoon liet een leeg weekend zien. Dat had hij met opzet zo geregeld na een maand late diensten, en hij had tegen iedereen gezegd dat hij helemaal niets ging doen. Nu stond hij midden in zijn woonkamer als een man die op een bus wacht.

Op de bank hield hij het uit tot vijf over tien. Toen belde hij zijn buurman Youri, die niet opnam, en ten slotte ging hij naar beneden, alleen om buiten te zijn. Op de hoek probeerde een vrouw een afgeslagen autootje van de busbaan te duwen. Hij stond achter de bumper voordat hij erover had nagedacht. ‘Jij stuurt, ik duw. Links, links, ja.’ Ze bleek te gaan verhuizen en de auto stond vol dozen. Om twaalf uur had hij voor een wildvreemde die Dorien heette een boekenkast drie trappen op gedragen en was hij uitbetaald in soep.

De middag ging op dezelfde manier. Bij een potje vijf tegen vijf in het park kwamen ze een speler tekort. Iemand daar liet vallen dat hij een racefiets zocht, en toevallig had Stijn er een ongebruikt in zijn trappenhuis hangen, en die was met een handdruk verkocht voordat de zon onder was. Hij kwam thuis met spierpijn, en tevreden over een dag waarop hij helemaal niets had gedaan.

Zondag regende het. Niemand nam op, en om drie uur had hij de koelkast schoongemaakt en lag hij op de grond, en was er een soort denken op gang gekomen dat hij niet zo goed kende. Eenendertig. Al vier jaar dezelfde baan. Waar ging dat eigenlijk heen? En als die knie, die hij gisteren had verdraaid, nu eens het begin van iets was? Het plafond had er geen mening over.

Hij stond op, aangezien dat liggen duidelijk het probleem was. Hij liep het rondje langs de rivier zo hard dat er voor niets anders ruimte was dan ademhalen, en op de terugweg bleef hij onder de luifel van de bakker staan en appte hij Youri: ‘Morgen squashen, 7.00 uur. Ik heb gereserveerd. Kom niet te laat.’