ESFPPersoonlijkheidstype: De Sfeermaker

Isa nam haar vierde spraakbericht van de ochtend op terwijl ze haar tanden poetste, wat niemand hielp om het te verstaan. De app van het cafépersoneel heette ‘Team Espresso’, en het onderwerp van vandaag was het afscheid van zaterdag voor Annemiek, de banketbakker, die naar het buitenland ging verhuizen. Tot nu toe had Isa bijgedragen: een foto van een spandoek, een filmpje van een dansende kat, het idee dat iedereen een van Annemieks afgrijselijke bandana’s zou dragen, en een opname van veertig seconden waarin ze vooral om haar eigen bandana-idee lachte.

De groep vond het geweldig. Ze scrolde terug naar boven om van het geheel te genieten, en toen zag ze het gat. Esra, de nieuwe afwasser, had elk bericht gelezen en er zelf geen geschreven. Isa zag haar voor zich bij de spoelbak, afgelopen dinsdag, glimlachend om grappen, steeds een halve seconde te laat, nog bezig uit te vinden wie wie was.

Hoger, bijna ondergesneeuwd, stond een bericht van de bedrijfsleider, Wim: ‘Ander onderwerp. Ik heb twee mensen nodig voor de voorraadtelling op de 30e. En wie neemt de bestellijst over van Annemiek?’ Isa’s ogen gleden eroverheen zoals ze over brieven van de bank gleden. De 30e was nog ver weg. De bestellijst was kolommen. Ze zou later antwoorden, als het later was.

Esra daarentegen was nu. Isa opende een privégesprek en typte: ‘Hé! Jij komt zaterdag toch? We hebben je nodig. En een belangrijke vraag: kun jij bakken?’ En toen: ‘Ik kan baklava maken. Het recept van mijn moeder. Is dat goed?’ Isa klapte echt in haar handen. ‘Dat is ZO goed. Zeg het in de groep, ze gaan gillen.’ Een minuut later verscheen Esra’s eerste bericht in Team Espresso, en Isa was de eerste van negen mensen die erop reageerden.

Die middag op het werk hield Wim haar staande bij de koffiemolen. ‘Voorraadtelling. Bestellijst. Heb je het gelezen?’ Haar gezicht werd warm. ‘Ja. Ik wilde nog.’ Hij wachtte. Ze dacht aan de kolommen, en aan Annemiek die wegging, en aan het feit dat iemand het moest doen. ‘Zet mij maar bij de telling,’ zei ze. ‘En laat me morgen die lijst zien. Langzaam.’

Het kwam door de bank. Om zes uur die avond had Isa’s bovenbuurman aangeklopt met de vraag of ze heel even een deur wilde openhouden, en dat heel even was uitgelopen op twee uur lang een driezitter door een trappenhuis loodsen. Het was een geweldige avond geweest. Nu was het tien voor tien, en haar presentatie voor de opleiding evenementenmanagement, tien dia’s over ‘het plannen van een festival voor tweeduizend bezoekers’, moest ze de volgende ochtend om negen uur houden. Ze had een titeldia. Daarop stond: ‘Festival!!’

Ze ging aan het bureau zitten, en meteen drukte de stilte van de kamer op haar. Veertig minuten leverden een lijstje met opsommingstekens op en hoofdpijn. Dom was ze niet in deze stof; ze had op twee echte festivals gewerkt, ze wist waar rijen ontstonden en waarom je de toiletten nooit naast het eten zet. Maar in haar eentje, met een lege dia voor zich, sloeg het allemaal dood.

Dus belde ze Bo, van de opleiding. ‘Ben je klaar?’ ‘Al uren.’ ‘Mooi. Blijf in beeld en laat mij tegen je aan praten. Je hoeft niet te luisteren. Je hoeft alleen een gezicht te zijn.’ Bo, die cornflakes at, vond het goed. En zodra er een gezicht was, kwam het. Isa liep door de kamer en beschreef de ingang, de tent voor zoekgeraakte kinderen, het jaar waarin een aggregaat het begaf en zij de menigte met samen zingen tevreden had gehouden, en ze typte elk onderdeel terwijl ze het uitsprak. ‘Je begrotingsdia is leeg,’ merkte Bo tegen middernacht op. Isa kreunde, zocht de hand-out van vorig jaar op en vulde de bedragen in.

Bo ging om half een naar bed. Isa ging door en hield om kwart over een de hele presentatie hardop voor de kat, die op de printer zat en met zijn ogen knipperde. Negen minuten en veertig seconden. Veertig te lang. Ze schrapte het verhaal over het zingen, miste het en zette de helft terug.

Terwijl ze twee wekkers zette, zei ze tegen de kat: ‘De volgende keer begin ik in het weekend.’ De kat had dit vaker gehoord. Isa stuurde Bo een rij hartjes en ‘je krijgt een ontbijt van me’, en dat ontbijt meende ze.

‘Pardon, kunnen we nog ontbijten?’ De vrouw aan de balie had een peuter op haar heup en achter haar zat een wandelwagen klem in de draaideur. Isa was vijftig minuten in dienst van het hotel. Ze wist niet tot hoe laat het ontbijt duurde. Van een vastgelopen wandelwagen had ze wel verstand, dus liep ze om de balie heen, maakte het wiel los en riep door de lobby naar de ober. ‘Mike! Het ontbijt, hoelang nog?’ Nog twintig minuten.

Haar leidinggevende, meneer Van Leeuwen, keek ernaar vanuit de deuropening van het kantoor. Hij had haar die ochtend een map gegeven, zestig pagina’s, en aangeraden de eerste drie hoofdstukken te lezen voordat ze ergens aankwam. De map lag open op de balie, op pagina twee. Isa had het geprobeerd. Maar de lobby bleef gebeuren: een man die de lift niet kon vinden, een koerier, een stel dat zachtjes ruzie maakte boven een plattegrond. Elk daarvan trok haar van de bladzijde weg als een hand aan haar mouw.

Om twaalf uur kende ze de namen van de twee kamermeisjes van de tweede verdieping en wist ze dat het stel met de plattegrond zijn trouwdag vierde. Dat laatste gaf ze door aan de keuken, die een schaaltje bonbons naar boven stuurde. Toen vroeg een gast met haast om een tweede sleutelkaart, en ze maakte er opgewekt een voor hem, en meneer Van Leeuwen dook naast haar op.

‘Heb je zijn legitimatie naast de reservering gelegd?’ Dat had ze niet. Het stond op pagina negen. Hij legde uit, zonder zijn stem te verheffen, waarom een hotel nooit een sleutel meegeeft omdat iemand er vriendelijk om vraagt, en zijn vlakke toon kwam harder aan dan schreeuwen had gedaan. Haar ogen prikten. Heel even wilde ze ergens anders zijn, ergens anders grappig zijn.

In plaats daarvan knikte ze. In haar pauze nam ze de map mee naar de personeelsruimte en las ze met een boterham pagina drie tot en met vijftien. Toen ze terugkwam, schreef ze de stappen voor de sleutelkaart over op een geeltje, plakte dat onder de rand van de balie en keek glimlachend op toen de draaideur weer draaide.

Isa stond bij Veerle voor de deur met een doos kaneelbroodjes, en met een toespraak die ze van plan was niet nodig te hebben. Ze had Veerle in één maand drie keer afgezegd. De laatste keer was donderdag, een uur voor de film, omdat de verjaardag van een collega was uitgelopen. Het antwoord van Veerle had uit één woord bestaan: ‘Oké.’

‘Zoenoffer!’ zong ze toen de deur openging. ‘En ik heb het allergrappigste filmpje gevonden, wacht maar tot je het ziet, er zit een gans in.’ Veerle nam de doos aan, zette hem ongeopend op het plankje in de gang en zei: ‘Kunnen we het er ook echt over hebben?’ ‘Helemaal. Ja. Na de gans?’ ‘Isa.’

De ruimte trok samen. Isa voelde het in haar maag, die heel eigen angst voor iemand van wie ze hield, die niet blij met haar was en van plan was dat in hele zinnen te zeggen. Alles in haar wilde Veerle aan het lachen maken, want een Veerle die lachte was een Veerle die niet boos was, en dan was het voorbij. ‘Ik ben een ramp, ik weet het, je zou me moeten inruilen.’ Veerle lachte niet. ‘Ik wil geen grap. Ik zat in die hal met twee kaartjes. Het is de derde keer, en elke keer was iemand anders leuker dan ik.’

Dat kwam slecht aan, want het klopte niet, en ze zag precies waarom het leek te kloppen. ‘Zo zit het niet,’ zei ze, en haar stem trilde. ‘Ik zeg ja tegen wie er voor me staat. En dan is het zeven uur en ben ik op twee plekken tegelijk.’ Ze ging op de vloer van de gang zitten, met haar jas nog aan. ‘Ik vind het verschrikkelijk dat je daar hebt gezeten. Ik ben er sinds donderdag ziek van, en ik heb broodjes meegenomen zodat ik dat niet hoefde te zeggen.’

Veerle liet zich langs de muur aan de overkant naar beneden zakken, tot ze tegenover elkaar zaten. Een tijdje was niemand grappig. Toen zei Veerle: ‘Zeg de volgende keer tegen de verjaardag dat je al iets hebt.’ ‘Ik zet je in mijn telefoon, met een wekker erbij.’ ‘Twee wekkers.’ Isa veegde met haar mouw haar ogen af en reikte omhoog naar de doos. ‘Het zijn kaneelbroodjes,’ zei ze. ‘Laat ze niet koud worden.’

Het etentje om alles te plannen was Isa’s idee, net als de pan mosselen midden op tafel en het vel papier dat aan de muur was geplakt met in drie kleuren stift ‘WEEKEND AAN HET MEER’ erboven. Over twee weken huurden ze met z’n zessen een huisje. Tegen de tijd dat het brood op was, had ze de hoofdzaken gehad. Een afspeellijst van vier uur. Een zwemwedstrijd met een belachelijke beker, die ze al had gekocht. Een slaapindeling, opgebouwd rond het bekende gegeven dat Ties snurkte en Puck om vijf uur wakker werd.

‘Zaterdagavond koken we buiten, iedereen maakt één ding, en wie het slechtste ding maakt, doet de afwas,’ zei ze, en ze schreef het op de muur. Mensen lachten, kwamen met ideeën, kibbelden over de beker. Ze voelde het weekend al, de koude schok van het water.

Lynn viel haar op omdat Lynn niet meekibbelde. Twee keer waren de kosten van het huisje ter sprake gekomen en twee keer had Lynn naar haar bord gekeken. Sinds maart zat ze zonder werk. Isa wachtte tot ze allebei schalen naar de keuken droegen en zei zacht: ‘Ik heb de verdeling verprutst, ik had vijf geteld in plaats van zes, dus ik heb al een deel voorgeschoten. Je hoeft mij niets over te maken.’ Het was niet waar, en misschien wist Lynn dat. Ze kneep in Isa’s pols en ging met de salade weer naar binnen.

Het was Puck die het vroeg. ‘Hoe komen we er eigenlijk?’ Isa’s stift bleef steken. ‘Er gaat een bus. Die heb ik gezien.’ ‘Hoe laat? Want het huisje ligt elf kilometer van de halte.’ ‘De laatste bus op vrijdag gaat om 16.10 uur. Drie van ons werken tot zes.’ Isa keek naar haar prachtige muur, waarop het woord ‘vervoer’ nergens stond, en voelde de warmte langs haar nek omhoogkruipen.

‘Juist,’ zei ze. ‘Oké. Ik heb de lol gepland en ben vergeten hoe we er komen.’ Ze haalde de dop van de groene stift en stak hem over de mosselen heen naar voren. ‘Puck, jij gaat over de wegen. Ik koop iedereen om die een auto heeft. Ties, jouw neef heeft toch dat busje?’

Niets tot maandag. Isa zei het vrijdagavond hardop, tegen de plant. Haar week had bestaan uit dubbele diensten en verzoekjes van andere mensen, en een weekend zonder één afspraak erin zag eruit als een schoon tafelkleed.

Op zaterdagochtend genoot ze er ongeveer anderhalf uur van. Koffie op het balkon, een tijdschrift. Toen werd het appartement lawaaiig van de stilte. Ze hoorde de koelkast. Een bladzijde omslaan klonk als een gebeurtenis. Om kwart over tien stond ze op haar pantoffels in het trappenhuis en klopte ze aan bij de deur aan de overkant van de overloop om de oude meneer Willems te vragen of hij eieren had, terwijl ze eieren had. Hij had eieren en ook opvattingen over pannenkoeken. Om elf uur stonden in haar keuken meneer Willems, de twee studenten van de derde verdieping en een jongetje van een jaar of zeven van beneden dat op de geur was afgekomen, en stond Isa aan het fornuis bestellingen op te nemen. Eén met pindakaas, voor het jongetje, dat zich dat niet uit zijn hoofd liet praten.

Daar kwam ze de middag mee door. Iemand stelde het park voor, iemand anders nam een frisbee mee, en tegen de schemering kwam ze tevreden en afgepeigerd thuis.

De zondag was moeilijker, omdat iedereen was teruggegaan naar zijn eigen leven. Regen. Op het tafeltje in de gang lag een envelop van haar huisbaas, die er al sinds woensdag lag, en telkens als ze erlangs liep vond ze een reden om in een andere kamer te zijn. Waarschijnlijk was het niets. De meterstanden. Maar ze voelde haar humeur wegglijden naar een grijze plek waar ze niet graag kwam, waar de envelop slecht nieuws betekende en het slechte nieuws iets zei over haar hele leven. Ze zette muziek op, hard. Het werkte maar half.

Om vier uur pakte ze de telefoon en belde ze haar zus. ‘Blijf aan de lijn terwijl ik een brief openmaak,’ zei ze. ‘Niks vragen.’ Scheurend papier. Het waren de meterstanden. Ze lachte harder dan het verdiende en zei: ‘Wat doe jij vanavond? Ik kom naar jou toe. Ik neem het beslag mee dat over is.’